Neden Obezite Cerrahisi ?

09.05.2016

Obezite bedenin yağ kitlesinin aşırı artması nedeniyle ortaya çıkan şişmanlık durumudur. Obezite ve yandaş hastalıklarının tedavisinde en etkili yöntem CERRAHİ yöntemdir. Diyet, egzersiz ,yaşam tarzı ve tıbbi tedavi kilo vermede sınırlı fayda sağlamaktadır. Diyabet,hipertansiyon kan yağının yüksekliği (hiperlipidemi) gibi durumlarda cerrahi tedavi çok daha faydalı ve etkindir. Günümüzde “MORBİD OBEZLERDE” yani vücut kitle index’i 40’ın üzerinde olanlarda kilo kaybını sağlayan çeşitli girişimsel yöntemler ve ameliyatlar uygulanmaktadır. Aşırı kilolu hastaya kilo verdirmek üzere uygulanan cerrahi işlemlere obezite cerrahisi, veya Eski Yunancada ağırlık anlamına gelen "baros" sözcüğünden türetilen bariatrik cerrahi adı verilir. Bu metotlar aslında midenin ya da incebağırsakların bir kısmının çıkarılmasına dayanan kanser ve ülser ameliyatlarından geliştirilmiştir. Bu operasyonları geçiren hastaların ameliyattan sonra hızla kilo kaybetmesi, cerrahların aynı prosedürleri morbid obezitenin tedavisinde de kullanma fikrini geliştirmesine yol açmıştır. 

Obezite cerrahisinde amaç, kalıcı kilo kaybını sağlamak ve yandaş hastalıklardan (diyabet, hipertansiyon ,eklem hastalıkları, kalp ve solunum sistemi hastalıklarına) zemini ortadan kaldırmaktır.

Dünyada ve ülkemizde obezite sıklığı giderek artmaktadır. Obezite tanısı beden kitle indeksi(BKİ) yardımı ile konulmaktadır. Sağlık bakanlığı verilerine göre ülkemizde obezite sıklığı % 20.5 , kadınlarda % 41 ve genel olarak %30.3 dür. Obezite gelişiminde birçok faktör sorumlu tutulmaktadır.Bunlar yaş , cins , genetik yapı, sosyal durum, yeme alışkanlıkları, uyku bozuklukları ,hareketsiz yaşam ,çeşitli hastalıklar nedeniyle kullanılan ilaçla ve nöroendokrin bozukluklardır. Obezite ne yazık ki sadece vücut yağ kitlesinin artışı olarak kalmamaktadır. Obezite kalp damar hastalıkları, kas iskelet sistemi hastalıkları, inme, idraryolları problemleri, böbrek yetmezliği, diyabet, polikistik over sendromu gibi endokrin problemleri kanser gelişimi ve çeşitli psikososyal problemlere neden olmaktadır. Bu nedenle obezite tedavisi önemli bir toplumsal problem olarak karşımızda durmaktadır.


Obezite Cerrahisi Kimlere Yapılabilir?

Obezite cerrahisi için AACE (Amerikan Klinik Endokrinciler Derneği), TOS ( Obezite Derneği), ASMBS (Amerikan Metabolik ve Bariatrik Cerrahi Derneği) ortak kılavuzuna göre, 

1-) Eşlik eden hastalık olsun ya da olmasın BKİ 40 kg /m2 ve üzerinde olan hastalar 
2-) BKİ 35- 39.9 kg /m2 olan ve şu hastalıklardan en az biri bulunan hastalar: 

* Tip 2 diyabet 
* Uyku apne sendromu 
* Hipertansiyon 
* Hiperlipidemi, 
* Astım 
* Gastroözofageal reflü hastalığı 
* İleri artrit 
* Toplar damar bası hastalığı 
* Ciddi idrar kaçırma sıkıntısı 
* Ciddi bozulmuş yaşam kalitesi, 
* Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı 

3- BKİ 30-34.9 arasında olan diyabetik ve metabolik sendromlu hastalar. 


Obezite cerrahisinin 18-65 yaş arasın grupta uygulanmasının daha güvenli olduğu yönünde fikir birliği vardır. Ameliyat öncesi hastanın ayrıntılı muayene ve labaratuar incelemelerinin yapılarak obeziteye eşlik eden ve ameliyat sırasında ya da sonrasında oluşabilecek problemlerin önceden değerlendirilmesi gerekmektedir. Hastalar mutlaka psikolojik, kardiyolojik, Endokrinolojik, ve göğüs hastalıkları açısından değerlendirilmelidir. 

Obezite cerrahisinin yapılmaması gereken durumlar da vardır .Bunlar:

*Tedaviye cevap vermeyen ciddi psikoz ve depresyon
* Anormal aşırı yeme bozukluğu 
* Devam eden alkol/madde bağımlılığı 
* Ciddi kalp yetmezliği 
* İleri derece pıhtılaşma bozukluğu 
* Obezite cerrahisi sonrası yaşam boyu gerekecek davranışsal ve ve yaşam tarzında değişiklik yapamayacak kadar bedensel veya zihinsel düşkünlük. 

Günümüzde obezite cerrahisi, monitorlere bağlanan video-kameralar ve özel geliştirilmiş el aletleri yardımıyla laparoskopik teknikle gerçekleştirilmektedir. Bu teknik, cerraha hastanın karnında büyük bir yara açmadan karın içini gözleyebilme ve ameliyatı yapabilme olanağı sağlar. Laparoskopik cerrahi daha az hastanede kalış süresi ve daha kısa sürede işe dönme olanağı avantajları ile tercih edilmektedir. 

Obezite cerrahisininin amacı son derece basittir. Midenin hacmi küçültülerek bir oturuşta yiyebilinecek gıda miktarı azaltılır, ya da sindirim sisteminde gıdaların geçtiği yollar değiştirilerek ve kısaltarak (By-pass yaparak) alınan gıdaların büyük bir kısmının emilmesi engelleyerek ve vücudu hızlı terketmesini sağlayarak kalori alımını kısıtlamış olur. Bunu yaparken, doyma hissi de azaltılarak gıda alımı sürdürülebilir bir beslenme düzeni ile sağlanır. 

Obezite cerrahinin temelde iki farklı tipi vardır: 

1 – Gıda alımını kısıtlayıcı ameliyatlar 
2 – Gıdaların geçişini hızlandıran (emilimi engelleyici) saptırıcı ameliyatlar 

Birinci grupta yer alan laparoskopik mide bandı, gastrik pilikasyon (mide katlama) ve tüp mide ameliyatı (sleeve gastrektomi) sadece midenin hacmini değiştirir. Bu nedenle bu operasyonlar mide hacmini küçültücü cerrahi olarak adlandırılır.. Bu kısıtlayıcı operasyonlar kolayca geri döndürülebilir ve sindirim sisteminin anatomisinde esaslı bir değişikliğe sebep olmazlar. Bu yöntemlerin tek dezavantajı hasta tarafından beslenme kuralları ihlal edilerek, daha kolay suistimal edilebilmesidir. 

Obezite Cerrahisi 

İkinci grup işlemler tipik olarak iki aşamalı prosedürlerdir. Öncelikle cerrah mide boyutunu küçültür. Daha sonra ince barsağın ilk kısmı bypasslanır. Bu, gıdaların sindirim sisteminden çok daha hızlı geçmesine ve besin ve kalorilerin emilim miktarının azalmasına neden olur. Bu nedenle bu tip operasyonlar emilimi engelleyici cerrahi olarak adlandırılır. Hastalar fazla yeseler bile hızlı geçişten veya gıdaların daha kısa bir mesafeden geçmek zorunda kalmalarından dolayı daha az kaloriye vücut maruz kalır. Bu da, neden gastrik bypass operasyonlarının gastrik stapling ya da mide kelepçesi
operasyonlarından daha fazla kilo kaybı sağladığını açıklar.

Op. Dr. Yücel POLAT

Medilife Beylikdüzü Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı






Sayfamızı beğenerek güncel haber ve duyurularımızı, doktorlarımızın sağlık tavsiyelerini Facebook duvarımızdan kolaylıkla takip edebilirsiniz.